गणेशभक्तीला पर्यावरण संवर्धनाची जोड.


डॉ. नानासाहेब धर्माधिकारी प्रतिष्ठानतर्फे यावलमध्ये १५०० किलो निर्माल्य संकलन; ९७ श्री सदस्यांचा स्तुत्य सहभाग
यावल खानदेश लाईव्ह न्युज प्रतिनिधी दि. १९
श्री गणेश म्हणजे बुद्धी, विवेक, मंगलकार्य आणि सद्बुद्धीचे अधिष्ठान मानले जाते. गणेशोत्सवाच्या धार्मिक परंपरेसोबत स्वच्छता, पर्यावरण संवर्धन आणि सामाजिक बांधिलकीची भावना जपण्याचा संदेश देत डॉ. नानासाहेब धर्माधिकारी प्रतिष्ठान, रेवदंडा यांच्या वतीने यावल येथे गणेश विसर्जनाच्या दिवशी तब्बल १ हजार ५०० किलो निर्माल्याचे संकलन करण्यात आले. अध्यात्माला सामाजिक सेवेशी जोडणाऱ्या या उपक्रमाचे गणेशभक्त, गणेश मंडळांचे पदाधिकारी तसेच नागरिकांकडून कौतुक करण्यात येत आहे.
पद्मश्री डॉ. अप्पासाहेब तथा दत्तात्रय नारायण धर्माधिकारी, अध्यक्ष, डॉ. नानासाहेब धर्माधिकारी प्रतिष्ठान आणि डॉ. सचिन दत्तात्रय धर्माधिकारी यांच्या मार्गदर्शनाखाली हा निर्माल्य संकलन उपक्रम राबविण्यात आला.
विविध विसर्जनस्थळी निर्माल्य संकलन
दि. १८ सप्टेंबर २०२६ रोजी गणेश विसर्जनाच्या पार्श्वभूमीवर यावल शहर व परिसरातील विविध विसर्जनस्थळी प्रतिष्ठानच्या श्री सदस्यांनी सेवाभावी वृत्तीने उपस्थित राहून निर्माल्य संकलित केले.
यामध्ये यावल येथील गोमुखाजवळ, भुसावळ रोडवरील पाटाजवळ, बोरावल–शेळगाव रस्त्यावरील हतनूर धरण पाटाजवळ तसेच अन्य विसर्जनस्थळांवर गणेशभक्तांकडून विसर्जनासाठी आणण्यात आलेले हार, फुले व अन्य निर्माल्य श्रद्धेने संकलित करण्यात आले.
या संपूर्ण उपक्रमात ९७ श्री सदस्यांनी उत्स्फूर्त सहभाग नोंदवत सेवा बजावली. त्यांच्या सामूहिक प्रयत्नांतून सुमारे १ हजार ५०० किलो निर्माल्य संकलित करण्यात आले.
‘निर्माल्य’ कचरा नव्हे, श्रद्धेचे प्रतीक
हिंदू धर्मपरंपरेत देवपूजेत अर्पण केलेली फुले, पत्री व इतर पूजासाहित्य हे श्रद्धेचे प्रतीक मानले जाते. त्यामुळे त्याचा अवमान न करता शास्त्रोक्त पद्धतीने त्याचे संकलन व व्यवस्थापन करणे ही धार्मिक भावनेसोबतच पर्यावरणीय जबाबदारीही ठरते. याच भावनेतून प्रतिष्ठानच्या श्री सदस्यांनी गणेश विसर्जनस्थळी निर्माल्य संकलनाची सेवा केली.
गणेशमूर्ती विसर्जनानंतर नदी, नाले, तलाव किंवा जलस्रोतांमध्ये निर्माल्य मोठ्या प्रमाणात मिसळू नये आणि जलप्रदूषण टाळण्यास हातभार लागावा, या व्यापक सामाजिक भावनेतून हा उपक्रम राबविण्यात आला.
अध्यात्मातून समाजसेवेचा संदेश
‘सेवा हीच साधना’ या भावनेतून करण्यात आलेल्या या उपक्रमामुळे गणेशोत्सवातील भक्तीला स्वच्छता व पर्यावरण संवर्धनाची सकारात्मक जोड मिळाली. धार्मिक उत्सव हा केवळ पूजा-अर्चनेपुरता मर्यादित न राहता त्यातून समाजहित, पर्यावरण रक्षण आणि जनजागृतीचा संदेशही दिला जाऊ शकतो, हे या उपक्रमातून अधोरेखित झाले.
गणेश विसर्जनासाठी आलेल्या अनेक भक्तांनी निर्माल्य स्वतंत्रपणे श्री सदस्यांकडे सुपूर्द करून या उपक्रमाला सहकार्य केले. त्यामुळे भक्तीभावनेसोबतच पर्यावरणाबाबतची सामाजिक जाणीवही अधिक दृढ झाल्याचे दिसून आले.
श्री सदस्यांच्या सेवाभावाचे कौतुक
गणेशोत्सवाच्या उत्साहपूर्ण वातावरणात स्वतःच्या धार्मिक भावना आणि आनंदासोबत समाजाप्रती असलेली जबाबदारी जपत ९७ श्री सदस्यांनी केलेली निर्माल्य संकलनाची सेवा विशेष कौतुकास्पद ठरली.
गणेश मंडळांचे पदाधिकारी, कार्यकर्ते, गणेशभक्त आणि यावल परिसरातील नागरिकांनी श्री सदस्यांच्या या सेवाभावी कार्याचे कौतुक केले. श्री गणरायाच्या भक्तीबरोबरच स्वच्छता, पर्यावरण संवर्धन आणि समाजसेवेचा संस्कार रुजविणारा हा उपक्रम यावलमध्ये विशेष चर्चेचा विषय ठरला आहे.

