Sunday, November 22, 2026
Homeजळगावयावलच्या जंगलात तस्करीचा संशय; नागपूर मुख्यालयातून चौकशीची मागणी!

यावलच्या जंगलात तस्करीचा संशय; नागपूर मुख्यालयातून चौकशीची मागणी!

वननाक्यावर कुलूप; मनुष्यबळाअभावी वनसंपत्तीच्या सुरक्षेचा प्रश्न ऐरणीवर!

यावल खानदेश लाईव्ह न्युज प्रतिनिधी – यावल तालुक्यातील पूर्व आणि पश्चिम वनक्षेत्रात वनसंपत्तीच्या संरक्षणाचा प्रश्न दिवसेंदिवस गंभीर होत असल्याचे चित्र समोर येत आहे. विशेषतः वाघझिरा पश्चिम वनक्षेत्रातील वननाक्यावर कर्मचारीच उपलब्ध नसल्याने नाक्याला कुलूप असल्याचे धक्कादायक वास्तव समोर आले आहे. एकीकडे सागवान, बांबू तसेच इतर वनसंपत्तीची अवैध तोड आणि वाहतुकीबाबत वारंवार चर्चा होत असताना दुसरीकडे वनसंपत्तीच्या संरक्षणासाठी असलेल्या नाक्यावरच कर्मचारी नसेल, तर तस्करीला आळा घालणार कोण? असा सवाल नागरिकांकडून उपस्थित केला जात आहे.
वननाक्यावर कुलूप, जंगलाच्या सुरक्षेची जबाबदारी कोणाची?वाघझिरा पश्चिम वनक्षेत्रात मौल्यवान वनसंपत्ती आहे. या संपत्तीचे संरक्षण करण्यासाठी वननाक्यावर नियमित कर्मचारी उपस्थित असणे आवश्यक आहे. मात्र प्रत्यक्ष पाहणीदरम्यान नाक्यावर कर्मचारी नसल्याचे आणि कुलूप असल्याचे निदर्शनास आले. त्यामुळे वनक्षेत्रातून होणारी संशयास्पद वाहतूक तपासणार कोण? वाहनांची तपासणी कोण करणार? तसेच अवैध वृक्षतोडीची माहिती मिळाल्यानंतर तातडीने कारवाई कोण करणार? असे अनेक प्रश्न निर्माण झाले आहेत.

एकाच कर्मचाऱ्यावर संपूर्ण जबाबदारी; वरिष्ठ अधिकाऱ्यांचे नियोजन कुठे?

याबाबत यावल येथील वरिष्ठ वनअधिकारी जोशी यांच्याकडे विचारणा केली असता, संबंधित विभागात सध्या एकच कर्मचारी कार्यरत असल्याचे त्यांनी सांगितले. एकाच कर्मचाऱ्यावर दोन्ही वेळची ड्युटी लावणे शक्य नसल्याचे तसेच निधी उपलब्ध होत नसल्यामुळे अतिरिक्त मनुष्यबळ उपलब्ध करून देण्यात अडचणी येत असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.मात्र वनसंपत्तीचे संरक्षण ही अत्यंत महत्त्वाची जबाबदारी असताना केवळ निधी आणि मनुष्यबळाच्या कमतरतेमुळे वननाक्यावरील सुरक्षा व्यवस्था निष्क्रिय राहणार का? वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनी यासाठी पर्यायी व्यवस्था का निर्माण केली नाही? इतर वनक्षेत्रांतील कर्मचाऱ्यांच्या माध्यमातून गस्त आणि तपासणीचे नियोजन करता येणार नाही का? असे प्रश्न उपस्थित होत आहेत.जुन्या पासच्या आधारे नवीन सागवानाची वाहतूक होते का? तालुक्यातील काही भागांत फर्निचर व्यवसाय मोठ्या प्रमाणात सुरू आहे. या पार्श्वभूमीवर जुन्या सागवानी लाकडाच्या वाहतूक परवान्यांचा वापर करून नवीन सागवानी लाकडाची वाहतूक केली जाते का, याची सखोल तपासणी होण्याची गरज व्यक्त होत आहे.जुन्या लाकडाच्या पासचा वापर करून नवीन लाकूड बाजारात आणले जात असल्याच्या चर्चांनाही नागरिकांमध्ये उधाण आले आहे. या चर्चांमध्ये तथ्य आहे किंवा नाही, हे तपासणे वनविभागाची जबाबदारी आहे. संबंधित पास, लाकडाचा साठा, खरेदी-विक्रीची नोंद आणि प्रत्यक्ष उपलब्ध लाकूड यांची स्वतंत्र पडताळणी केल्यास वस्तुस्थिती स्पष्ट होऊ शकते.

जळाऊ लाकडाच्या नावाखाली ट्रकभर वाहतूक; वजनकाट्यांवरील नोंदी तपासणार कोण?

जळाऊ व इतर लाकडाची ट्रकच्या ट्रक वाहतूक होत असल्याची चर्चा असून, काही ठिकाणी वजनकाट्यांवर वजन करून लाकूड वाहून नेले जात असल्याचेही सांगितले जाते. या वाहतुकीसाठी आवश्यक परवाने आहेत का? वाहतूक होणाऱ्या लाकडाचा प्रकार आणि प्रमाण परवान्यांशी जुळते का? वजनकाट्यावरील नोंदी आणि वनविभागाच्या वाहतूक परवान्यांची पडताळणी केली जाते का? या बाबींची तपासणी होणे गरजेचे आहे.

दोन-तीन महिन्यांतून एखादी कारवाई; त्यानंतर आरोपी फरार का?

वनक्षेत्रात अवैध वृक्षतोड आणि वनसंपत्तीच्या तस्करीविरोधात सातत्याने गस्त आणि नियमित कारवाई अपेक्षित असताना, अधूनमधून एखादी कारवाई झाल्याची माहिती समोर येते. कारवाईनंतर संबंधित आरोपी फरार राहत असल्याची बाबही चर्चेत आहे.अशा प्रकरणांत गुन्हा दाखल झाल्यानंतर आरोपींचा शोध, जप्त वनसंपत्तीचा तपास, वाहनांची चौकशी आणि पुढील कायदेशीर कार्यवाही कितपत प्रभावीपणे होते, याचीही तपासणी आवश्यक आहे. केवळ गुन्हा दाखल करून वनसंपत्तीचे संरक्षण होणार नाही; तर गुन्ह्यांचा तपास आणि दोषींवर कायदेशीर कारवाई पूर्ण होणे तितकेच महत्त्वाचे आहे.भरारी पथक आणि वरिष्ठ अधिकाऱ्यांची भूमिका तपासण्याची मागणीवनतस्करी रोखण्यासाठी स्थानिक वनकर्मचाऱ्यांसोबतच वरिष्ठ अधिकाऱ्यांचे नियंत्रण, नियमित तपासणी आणि भरारी पथकाची कार्यवाही महत्त्वाची असते. मग यावल तालुक्यातील पूर्व व पश्चिम वनक्षेत्रातील कथित अवैध वाहतूक आणि वृक्षतोडीच्या तक्रारींची दखल वेळेवर घेतली जाते का? भरारी पथक प्रत्यक्ष किती वेळा तपासणी करते? संशयास्पद वाहतुकीवर किती कारवाया झाल्या? नाक्यांवरील कर्मचारी उपस्थितीची तपासणी कोण करतो? या प्रश्नांची उत्तरे जनतेला मिळणे आवश्यक आहे.
वनविभागाच्या स्थानिक यंत्रणेपासून वरिष्ठ अधिकारी आणि भरारी पथकापर्यंत संपूर्ण कार्यपद्धतीची वस्तुनिष्ठ तपासणी व्हावी, अशी मागणी नागरिकांच्या विविध स्तरांतून होत आहे.नागपूरच्या मुख्यालयातून राज्यस्तरीय चौकशी करा!
या संपूर्ण प्रकरणाची केवळ स्थानिक पातळीवर चौकशी न करता महाराष्ट्र वनविभागाच्या नागपूर येथील मुख्यालयाने स्वतंत्र वरिष्ठ अधिकाऱ्यांचे पथक पाठवून सखोल चौकशी करावी, अशी मागणी पुढे येत आहे.
या चौकशीत प्रामुख्याने पुढील बाबी तपासण्यात याव्यात :
वाघझिरा पश्चिम वनक्षेत्रातील वननाक्यावर कर्मचारी उपलब्ध नसण्याची नेमकी कारणे काय?
वननाक्यावरील कर्मचारी संख्या, मंजूर पदे आणि रिक्त पदांचा तपशील काय?यावल पूर्व व पश्चिम वनक्षेत्रातील सागवान, बांबू आणि इतर लाकडाच्या अवैध तोडीच्या तक्रारींची किती दखल घेतली गेली?जुन्या सागवानी लाकडाच्या पासचा वापर करून नवीन लाकडाची वाहतूक होत असल्याच्या तक्रारींची पडताळणी झाली आहे का?
जळाऊ व इतर लाकडाच्या ट्रक वाहतुकीचे परवाने, वजनकाट्यावरील नोंदी आणि प्रत्यक्ष लाकडाचे प्रमाण तपासले जाते का?मागील काही महिन्यांत दाखल झालेल्या वनगुन्ह्यांची संख्या, जप्ती, आरोपींची स्थिती आणि प्रलंबित तपासाचा आढावा काय?भरारी पथकाने यावल तालुक्यात किती वेळा प्रत्यक्ष तपासणी केली आणि त्यातून कोणती कारवाई केली?वननाक्यांची सुरक्षा, रात्रीची गस्त आणि कर्मचारी उपस्थिती याबाबत वरिष्ठ अधिकाऱ्यांकडून नियमित नियंत्रण ठेवले जाते का?
वनसंपत्ती ही शासनाची नव्हे, तर भावी पिढ्यांचीही अमूल्य संपत्ती!वनविभागाकडे निधी आणि मनुष्यबळाची कमतरता असू शकते; मात्र त्याचा परिणाम जंगलाच्या सुरक्षेवर होणे योग्य नाही. वनसंपत्तीची हानी झाल्यानंतर केवळ पंचनामा आणि गुन्हे दाखल करून नुकसान भरून निघणार नाही. त्यासाठी प्रतिबंधात्मक उपाययोजना, नियमित गस्त, वननाक्यांवर कर्मचारी नियुक्ती आणि वरिष्ठ पातळीवरील प्रभावी नियंत्रण आवश्यक आहे.
वाघझिरा पश्चिम वनक्षेत्रातील वननाक्याला कुलूप लागण्यामागील परिस्थिती, यावल पूर्व-पश्चिम वनक्षेत्रातील कथित लाकूड तस्करीच्या तक्रारी आणि स्थानिक यंत्रणेपासून भरारी पथकापर्यंतच्या कार्यपद्धतीची नागपूर मुख्यालयातून स्वतंत्र चौकशी होणार का? वनसंपत्तीच्या संरक्षणासाठी जबाबदार यंत्रणा आता ठोस पावले उचलणार का? की वननाक्यावरील कुलूप आणि जंगलातील प्रश्न असेच कायम राहणार ? याकडे यावल तालुक्यातील नागरिकांचे लक्ष लागले आहे.
RELATED ARTICLES

ताज्या बातम्या